Beste schrijver, het is 1 maart 2026 en dat betekent dat onze inbox vannacht gesloten is voor inzendingen. We hebben weer een grote berg werken ontvangen die we lezen met zeven juryleden en twee redacteuren. Dank jullie wel voor al het moois dat we mochten ontvangen.
Ik heb vandaag twee mededelingen.
Noodoproep jurylid
We zitten erg krap in de juryleden. Helaas moest halverwege deze maand één van onze geliefde juryleden plotseling stoppen vanwege een persoonlijke zorgsituatie. Gelukkig hebben we een oud-jurylid bereid gevonden de rest van de maand in te vullen, maar dat is maar tijdelijk en bovendien kan hij geen commentaar schrijven. Dit betekent dat er op dit moment maar zes juryleden over zijn. Dat is te weinig.
Vul jij het gat in? Het is heel leuk werk en je wordt er een beter schrijver van doordat je je eigen werk door de bril van de lezer leert zien. Hier vind je meer informatie. Alvast heel erg bedankt!
AI-index
Hoe hoog is het AI-gehalte van jouw tekst?
A - Volstrekt geen AI gebruikt
B - Uitsluitend spelling en grammatica door AI + eventueel opzoekwerk
C - Redactie door AI, maar volledig zelf geschreven
D - Verwoording door AI maar plot volledig van mijzelf
E - Verwoording en/of plot door AI
Met de introductie van de AI-index wordt een interessante vraag naar auteurschap en ambacht expliciet gemaakt.
BeantwoordenVerwijderenTot en met mijn roman ‘De ontaarde dochter’ werkte ik met een schrijfdocent en een professionele eindredacteur. Sindsdien zet ik ChatGPT in als redacteur. Dat gebruik valt onder categorie C: redactie door AI, volledig zelf geschreven.
Onlangs heb ik dit spanningsveld literair verkend in het korte verhaal ‘De AI-vriend’.
Te lezen via: https://evelinekubbenga.blogspot.com/
Is Dan Simmons overleden? 😔
BeantwoordenVerwijderenWat zijn de consequenties? Worden verhalen met C, D en E niet meer gelezen? Of krijgen die bij voorbaat een onvoldoende?
BeantwoordenVerwijderenEr zijn geen consequenties. Eerder had de schrijver geen instrument om ons te vertellen hoe zijn verhaal tot stand is gekomen. Nu wel. Dat is alles.
VerwijderenIk kan me moeilijk voorstellen dat A nog voorkomt. Wanneer je met word of een ander programma een spellingscontrole uitvoert of gebruik maakt van de google zoekmachine dan is het sowieso al B toch?
BeantwoordenVerwijderenIkzelf zit tussen C en D, maar ik vindt het lastig om het verschil daartussen te zien. Het verschil is heel subtiel. Het lijken wel de lawine waarschuwingen in Zwitserland (die 80% van de tijd rond de 2 a 3 hangt en ook 80% van de ongelukken vertegenwoordigd).
Ik laat GPT redigeren om fouten te herstellen (wat overigens niet zo best gaat, ik zie al dat we verschillende als/dan foutjes over het hoofd hebben gezien en een heleboel tell-not-show zinnen hadden kunnen worden geschrapt, al lees ik het nog zo vaak, telkens kom ik weer fouten tegen).
Daarbij komen ook suggesties voor andere woordkeuze.
Mischien heb ik het verkeerd geïnterpreteerd. Bij het stuk “Heb je dus een gedeelte van je tekst laten verwoorden door AI, ook al zijn het maar 10 woorden” wordt daarmee bedoeld 10 woorden aan een stuk of 10 woorden in totaal? Als GPT wijst op een tankconstructie wat leidt tot een wijziging op het niveau van een hele zin, is dat dan D?
Verwijderentankconstructie= tangconstructie (ik schrijf dit op mijn telefoon met een google keyboard dat geen Nederlands kent en de ai schrijft zelfs al mee bij zoiets, vaak ook fout.)
VerwijderenIk vind tankconstructie wel een leuk woord :)
VerwijderenTsja, het is nog maar een opzet. Ik weet niet of de tekst al helemaal goed is zo. Laten we het gewoon proberen en kijken waar we tegenaan lopen. Aan puntje B is bijvoorbeeld al toegevoegd "+ opzoekwerk" dankzij de vraag van een inzender.
Ik vind jouw vraag van een herstelde tangconstructie typisch een gevalletje C, dat is wat een redacteur doet. De aard van de tekst is er niet door gewijzigd, maar hij is leesbaarder gemaakt.
Vooropgesteld, ik vindt het initiatief heel goed. Wanneer schrijvers deze code moeten aangeven, dan wordt het meer bewust wat ze precies doen.
VerwijderenDe codes A tot en met C zijn echter wel wat lauw. Wanneer schrijvers gebruik maken van spellingcontrole (gevalletje B), is dat zo'n probleem? De de index impliceert dat wel (het is een soort van ranking). En redactie-werk, voor de eenzame schrijver die in zijn eentje werkt is dat er niet. Ik kan teksten naar vrienden op sturen voor feedback maar helaas geeft AI mij toch veel meer input.
Het valt me nu ook op dat het verschil tussen D/E eigenlijk niet heel relevant is vanwege een overlap door de 'en/of'. D is formulering en E is formulering en/of plot. In welke categorie valt formulering dan?
Als een voorbeeld voor het onderscheid tussen C/D. Ik geef veel commentaar op op vertelvuur.nl en een voorbeeld daar (https://www.vertelvuur.com/verhaal/het-verkeerde-moment) is het herformuleren van
> “Michel zuchtte en haalde zijn handen door zijn haar. Hij streek ze eerst glad naar achter en duwde daarna de voorste haren iets terug en omhoog”
naar
> “Michel zuchtte en streek door zijn haren, eerst alles glad naar achter, en daarna de voorste pluk omhoog.”
Dat is een suggestie die meer dan 10 woorden omvat. Maar het is meer correctief dan creatief. Dat onderscheid, wanneer iets 'verwoording door AI' is, dat is mij onduidelijk.
Ik vraag AI niet: ‘schrijf mij een spannende scene waarin zus en zo’, maar ik vraag ai wel waar mijn zinnen niet strak lopen of waar ze te uitleggerig zijn, en daarmee heb je al een vorm van 'verwoording door AI'.
Ja, dat vind ik inderdaad typisch redactie werk. Dit is geen geval D, maar C
VerwijderenZoals gezegd, het is nog een proefopzet. We gaan even kijken hoe het deze maand gaat en dan scherp ik de tekst verder aan.
Mijn manuscripten hebben allemaal zeven jaar of langer in de koelkast gelegen (o.a. kindjes gekregen tussendoor). Die pak ik nu allemaal weer op met een A erboven en het was tot dit moment niet eens in me opgekomen om AI in te zetten. Mijn eerste gedachte "Dat maakt schrijven toch veel minder leuk?" maar na de andere reacties te lezen zie ik ook in hoeveel sneller redactiewerk had kunnen gaan de vorige keren als AI al een ronde had "meegelezen". Dus nu wordt het voor mij een moreel vraagstuk: hoe belangrijk vind ik dat de input voor redactie van mensen komt, wat is de meerwaarde daarvan tegenover AI? Interessant om op te reflecteren.
VerwijderenMaar vooralsnog blijf ik lekker bij mijn A geloof ik :)
Godelieve, die manuscripten van zeven jaar geleden heb je nooit onderworpen aan een digitale spellingscontrole? Wanneer je een computer gebruikt voor spellingscontrolle en andere taalcorrecties, dan is dat al categorie B.
VerwijderenEn ook als je google hebt gebruikt om iets op te zoeken. Dat is ook een vorm van artificiële intelligentie. Het is geen chatGPT, maar die zoekmachine is al jarenlang een complex bouwwerk.
VerwijderenIk ben het er mee eens. Ik gebruik AI soms voor kleine feitjes (was het 1945 of 1946?) maar zou dat in principe ook uit mijn hoofd hebben kunnen weten. Soms moet ik ook wel eens weten hoe (desnoods in een ander land) iets in het verleden wettelijk was geregeld. Omdat je geen onzin of leugens wilt schrijven. Of iets dan in 3 seconden wordt opgelepeld of dat je weken/maanden kwijt bent om voor een klein detail gericht onderzoek te doen met uiteindelijk dezelfde uitslag is wel verleidelijk, eerlijk gezegd. Zo vind ik ook dat je , voordat je je stuk gaat mailen, aan AI mag vragen of het inhoudelijk klopt, zonder dat "het" enige invloed heeft op de geschreven tekst.
BeantwoordenVerwijderenJammer dat er nood is aan zulk systeem. Persoonlijk hou ik van het ambachtelijk gezwoeg. Ik schrijf mijn verhaal, leg het een week aan de kant, herlees, haal de fouten eruit, ... en herhaal dit proces meermaals. Voor mij draagt dit bij aan de charme, plezier en de kunst van het schrijven. Ik besef dat ik nu geheel ouderwets klink maar ik huiver bij het idee om teksten aan AI te voederen, zelfs niet voor redactie. Deelnemen aan een wedstrijd waarbij AI blijkbaar frequent meeschrijft, roept bij mij een gevoel van onmacht op. Alsof David gekrompen is en Goliath exponentieel gegroeid.
BeantwoordenVerwijderenDank je Wendy. Helaas ontkomen we niet meer aan een dergelijke kunstgreep. Ikzelf hou ook meer van het gezwoeg. We geven de schrijver nu gewoon een instrument om ons te vertellen hoe zijn verhaal tot stand is gekomen.
VerwijderenIk heb lang gedacht dat AI-schrijven zoiets was als dat tegenwoordig ook niemand meer met de hand gaat uitrekenen hoeveel 138.757 maal 49.259.524 is. Daar heb je een rekenmachine voor.
Maar ik denk dat dit niet hetzelfde is. Nee, dit is eerder vergelijkbaar met de schilderkunst die, ondanks dat foto's veel realistischer en ongelooflijk veel sneller een beeld kunnen vastleggen, toch nog zijn waarde houdt. De schilderkunst is er juist door gegroeid! Je kreeg impressionisme, expressionisme, abstracte schilderkunst, kubisme, suprematisme en weet ik wat. Ik hoop soms dat we met schijven nu ook zo'n grote omwenteling gaan meemaken.
-- Maarten
Dank voor de reactie, Maarten. Ondanks het oprukkende AI-monster hoop ik dat er nog velen dapper verder blijven kliederen, prutsen en morsen.
VerwijderenHaha! Ik ook!
VerwijderenOverigens: ik kreeg klachten dat de Manuscripten wedstrijd onvindbaar was op onze site.
BeantwoordenVerwijderenStel, je wilt een manuscript insturen, zie je dan nu makkelijk hoe dat moet?
-- Maarten
Heel duidelijk volgens mij :-)
VerwijderenOk dank je! :-)
VerwijderenDe jury is weer voltallig! Dank iedereen voor de reacties. Komende maand lezen we de verhalen met z'n tienen!
BeantwoordenVerwijderen-- Maarten
Als ik het goed begrijp is zelfs het gebruik van WORD met de automatische spellingskontrole al een categorie B of C. Dus dan moet het handgeschreven ingezonden worden. Jammer genoeg eist deze site dat je het verhaal in een mail plakt, en ook in Outlook heb je een automatische spellingscontrole. Dan kom je in een catch-22 situatie terecht en kan je gewoon geen categorie A meer indienen. Als dit de voorwaarden zijn, kunnen jullie dan een mogelijkheid voorzien om handgeschreven manuscripten in te sturen? Ik heb wel geen zin om een antieke typmachine te gaan kopen hiervoor, dus ik hoop dat mijn handschrift nog enigszins leesbaar is.
BeantwoordenVerwijderenJe kunt spellingscontrole uitzetten als je wilt. Makkelijker is gewoon om die B te gebruiken. Het is geen ramp als je dat doet. Het wordt zelfs door sommige juryleden aanbevolen.
VerwijderenEr staat nergens dat je geen verhalen met B, C, D of E mag inzenden, kijk maar in het regelement. Het is geen schande om een B of C, D of E te zijn. Er staat alleen dat ze het van je willen weten.
Verwijderen